علت افت فشار پمپ هیدرولیک چیست؟ + راهکار حل مشکل

علت افت فشار در یک پمپ هیدرولیک، وجود نشتی در مدار روغن است. این نشتی می‌تواند از دو نوع داخلی یا خارجی باشد که به نوعی راه را برای روغن باز می‌کند تا از ماندن زیر فشار پمپ فرار کند.

قبل از شروع بررسی علت افت فشار پمپ هیدرولیک باید یک نکته مهم را در مورد فشار سازی بدانید. همانطور که در صفحه پمپ هیدرولیک توضیح دادم، وظیفه‌ی پمپ هیدرولیک فقط تحمل فشار روغن و منتقل کردن آن است. بنابراین پمپ فشار سازی نمی‌کند و فشار روغن فقط به دلیل موانع و شیرهای کنترل فشار ساخته می‌شود.

به نقل از ویکی‌پدیا در مقاله oil pressure:

Oil pressure is created by a fluid flow restriction in the outlet line of the pump, not by the pump itself. Examples of such restrictions include big end and main bearings, as well as camshaft and rocker gear if fitted.

و همینطور به گفته وبسایت نیوان-بلاگفا در صفحه سه اصل اساسی هیدرولیک: (اصل اول)

۱-روغن همواره از مسیر با مقاومت کمتر عبور می کند.

پس وقتی یک نشتی در مدار ایجاد می‌شود، مقاومت در آن‌جا کمتر است و روغن از محل نشتی خارج می‌شود. به دنبال این اتفاق دیگر مقاومت‌های مسیر بی‌اثر شده و فشارسازی انجام نمی‌شود.

دلایل ایجاد نشتی روغن

به طور کلی 2 نوع نشتی روغن داخلی و خارجی داریم که هر 2 آن‌ها باعث افت فشار می‌شوند اما دلایل وجود هرکدام متفاوت است.

نشتی خارجی چیست؟

هنگامی که مسیر روغن به بیرون از مدار هیدرولیک باز شود به طوری که بتوان خروج روغن را با چشم دید، میگو‌ییم نشتی خارجی اتفاق افتاده است. معمولا محل این نشتی از اتصالات هیدرولیک، شیلنگ‌های هیدرولیک، گلویی جک هیدرولیک یا کنار شفت هیدرولیک است.

دلایل وجود این نشتی عبارتند از:

• برخورد یک جسم خارجی با قطعات
• پوسیده شدن شیلنگ‌ها در طول زمان
• فشار بیش از حد روغن و خراب شدن اتصالات
• مناسب نبودن فشار تحمل شیلنگ‌ها در سیستم شما
• استفاده از قطعات نامرغوب

نشتی داخلی چیست؟

بر خلاف نشت خارجی، این نوع را نمی‌توان با چشم دید و تشخیص آن سخت‌تر است. این نشتی معمولا در داخل جک یا پمپ هیدرولیک اتفاق میوفتد و روغن به قسمت‌هایی می‌رود که مقاومت و فشار کمتری دارند. این نوع نشتی به دلایل زیر اتفاق می‌افتند:

• خرابی سیل‌کیت پمپ هیدرولیک
• خرابی پکینگ‌های جک هیدرولیک
• خرابی پیستون‌ها در مدل پمپ هیدرولیک پیستونی

راهکار برطرف کردن افت فشار پمپ هیدرولیک

در هر حالت نشتی چه داخلی باشد چه خارجی باید آن را برطرف کنید تا فشار پمپ دوباره به حالت اولیه برگردد. توجه کنید که هرچه دیرتر نشتی را برطرف کنید شدت آن بیشتر می‌شود و هزینه بیشتری باید بپردازید. برای برطرف کردن مشکل نشتی مراحل زیر را دنبال کنید:

1. تمام اتصالات را بررسی و اگر نشتی از آن ها بود، تعویضشان کنید.
2. کل مسیر شیلنگ‌های هیدرولیک را برای وجود پارگی یا سوراخ بررسی کنید.
3. گلویی جک هیدرولیک را بررسی کنید تا از عدم وجود نشتی مطمئن شوید.
4. کنار شفت پمپ هیدرولیک را بررسی کنید. اگر روغن را مشاهده کردید یعنی نیاز به تعمیر پمپ هیدرولیک دارید.
5. در صورت وجود نشتی داخلی در جک هیدرولیک، سرعت آن کاسته می‌شود. سرعت جک را اندازه بگیرید و اگر از قبل کمتر شده بود باید جک را تعمیر کنید.
6. اگر نشتی داخلی از داخل خود پمپ هیدرولیک باشد احتمالا صدای غیر عادی از پمپ به گوش شما می‌رسد. پمپ را تعمیر کنید.

جلوگیری از افت فشار پمپ هیدرولیک

برای جلوگیری از ایجاد این مشکل در پمپ هیدرولیک خود، کافیست موارد زیر را رعایت کنید:

1. محافظت از شیلنگ‌ها و اتصالات هیدرولیک در برابر ضربه‌های خارجی
2. خرید و نصب اتصالات متناسب با فشار کاری سیستم هیدرولیک خود
3. استفاده فیلتر هیدرولیک مناسب برای جلوگیری از خراب شدن پکینگ جک هیدرولیک و سیل‌کیت پمپ
4. خنک کاری روغن برای جلوگیری از خرابی سیل‌کیت پمپ
5. استفاده از متریال مرغوب با طول عمر بالا

نتیجه‌گیری نهایی

اگر سیستم هیدرولیک شما قبلا فشار مناسبی داشته و الان افت فشار را مشاهده کرده‌اید، به دلیل فرار روغن از نشتی‌های احتمالی در سیستم شما می‌باشد. با راهکارهای گفته شده در بالا می‌توانید این نشتی‌ها را برطرف گنید و برای جلوگیری از وقوع مجدد این اتفاق، موارد گفته شده را رعایت کنید.

مهدی سعیدی

مدرس و متخصص هیدرولیک و پنوماتیک

من مهدی سعیدی، فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد مکانیک سیالات گرایش تبدیل انرژی از دانشگاه امام خمینی هستم. از سال ۱۳۹۱ فعالیت خودم را در حوزه هیدرولیک و پنوماتیک شروع کردم و در کنار گذراندن دوره‌های تخصصی، تجربه عملی در کارخانه‌ها و مجموعه‌های صنعتی مختلف به دست آورده‌ام.

تا امروز به حدود ۱۰۰ کارخانه و واحد تولیدی در زمینه انتخاب و خرید تجهیزات، به‌روزرسانی و ساخت خطوط تولید مشاوره داده‌ام و دوره‌های تخصصی هیدرولیک نیز برگزار می‌کنم. در هیدروپرشین تلاش می‌کنم تجربه‌ها و دانش فنی خودم را به زبان ساده و کاربردی با علاقه‌مندان این حوزه به اشتراک بگذارم.