پمپ هیدرولیک روکت Roquet

پمپ هیدرولیک روکت چیست؟

پمپ روکت یک پمپ هیدرولیک از انواع پمپ‌های دنده‌ای خارجی است که با چرخش دو چرخ‌دنده درگیر، روغن را از ورودی دریافت کرده و به سمت خروجی منتقل می‌کند. این پمپ انرژی مکانیکی موتور را به جریان روغن تبدیل می‌کند و در پاورپک‌ها، ماشین‌آلات صنعتی و سیستم‌های هیدرولیک متحرک کاربرد دارد.

Roquet یکی از برندهای شناخته‌شده اسپانیایی در زمینه تجهیزات هیدرولیک است و پمپ‌های آن در گروه‌ها و دبی‌های مختلف تولید می‌شوند. ساختار نسبتاً ساده، تنوع سایز، امکان انتخاب شفت و فلنج‌های مختلف و تحمل فشار مناسب از دلایل استفاده گسترده از این پمپ‌هاست.

برای آشنایی بیشتر با ساختمان و نحوه جابه‌جایی روغن در این نوع پمپ می‌توانید مقاله طرز کار پمپ هیدرولیک دنده‌ای را مطالعه کنید.

پمپ Roquet در خانواده پمپ هیدرولیک دنده‌ای قرار می‌گیرد و برای انتخاب آن باید دبی، فشار، دور و مشخصات مکانیکی پمپ به‌صورت هم‌زمان بررسی شوند.

تاریخچه پمپ Roquet

تاریخچه شرکت Roquet به اواخر دهه 1940 در اسپانیا برمی‌گردد؛ زمانی که فعالیت این مجموعه با یک کارگاه کوچک تعمیر ماشین‌آلات کشاورزی آغاز شد. Roquet از حدود سال 1950 فعالیت خود در حوزه هیدرولیک را توسعه داد و در اوایل دهه 1960 تولید تجهیزات هیدرولیک برای تراکتورها را آغاز کرد.

در سال‌های بعد تجهیزات و پمپ‌های Roquet در ماشین‌آلات شرکت‌هایی مانند Renault، Lanz که بعدها به John Deere پیوست و Massey Ferguson استفاده شد. این شرکت از سال 1970 تولید محصولات هیدرولیک صنعتی و Mobile Hydraulics را گسترش داد و در سال 1981 با حضور در نمایشگاه Hannover Messe فعالیت بین‌المللی خود را توسعه داد.

امروزه Roquet در اسپانیا انواع پمپ، هیدروموتور، سیلندر و دیگر تجهیزات هیدرولیکی را برای کاربردهای صنعتی و ماشین‌آلات متحرک تولید می‌کند.

انواع پمپ روکت؛ گروه 1 تا 4

پمپ‌های Roquet از نظر ابعاد پوسته، حجم جابه‌جایی، دبی و محدوده کاری به گروه‌های مختلف تقسیم می‌شوند. محصولات موجود در این دسته در چهار گروه اصلی قرار دارند:

• گروه 1: سری L0 برای دبی‌های پایین
• گروه 2: سری G برای دبی‌های پایین تا متوسط
• گروه 3: سری PLA برای دبی‌های متوسط و بالاتر
• گروه 4: سری PLC برای دبی‌های بالا

بزرگ‌تر بودن شماره گروه به معنی بهتر بودن پمپ نیست. هر گروه برای محدوده مشخصی از حجم جابه‌جایی، دبی، فشار و ابعاد نصب طراحی شده است.

جدول مشخصات پمپ هیدرولیک روکت

جدول زیر مشخصات کلی 27 مدل Roquet این دسته را نشان می‌دهد. فشار درج‌شده در جدول، حداکثر فشار کاری مداوم هر مدل است.

همان‌طور که در جدول مشخص است، با افزایش دبی لزوماً فشار مجاز پمپ ثابت باقی نمی‌ماند. در بسیاری از سری‌ها با افزایش حجم جابه‌جایی، حداکثر فشار مداوم کاهش پیدا می‌کند؛ بنابراین انتخاب پمپ فقط بر اساس دبی یا شماره گروه صحیح نیست.

مشخصات فنی پمپ هیدرولیک روکت

برای انتخاب پمپ Roquet چند مشخصه فنی اهمیت بیشتری دارند: دبی، حجم جابه‌جایی، فشار کاری مداوم، فشار متناوب، فشار Peak در برخی مدل‌ها، دور مجاز، نوع شفت و جهت چرخش.

دبی پمپ روکت

دبی نشان می‌دهد پمپ در واحد زمان چه مقدار روغن جابه‌جا می‌کند و معمولاً با لیتر بر دقیقه بیان می‌شود.

دبی پمپ مستقیماً روی سرعت حرکت عملگرهای هیدرولیک تأثیر دارد. برای مثال افزایش دبی باعث افزایش سرعت حرکت جک می‌شود، اما انتخاب پمپی با دبی بیشتر از نیاز دستگاه می‌تواند باعث افزایش سرعت نامطلوب، اتلاف انرژی و گرم شدن روغن شود.

اگر دبی مورد نیاز مدار مشخص نیست، می‌توان آن را بر اساس ابعاد عملگر و سرعت مورد انتظار محاسبه کرد. فرمول‌های مورد نیاز در صفحه محاسبات هیدرولیک توضیح داده شده است.

حجم جابه‌جایی پمپ

حجم جابه‌جایی یا Displacement مقدار روغنی است که پمپ در هر دور چرخش به‌صورت تئوری جابه‌جا می‌کند و با cc/rev بیان می‌شود.

هرچه حجم جابه‌جایی بیشتر باشد، در یک دور ثابت موتور دبی بیشتری ایجاد می‌شود. به همین دلیل کدهای مختلف Roquet علاوه بر ابعاد متفاوت، حجم جابه‌جایی متفاوتی نیز دارند.

فشار کاری مداوم پمپ Roquet

Continuous Pressure یا فشار کاری مداوم، حداکثر فشاری است که مدل مورد نظر طبق شرایط تعریف‌شده توسط سازنده می‌تواند به‌صورت مداوم تحمل کند.

یک نکته مهم این است که پمپ در اصل جریان روغن ایجاد می‌کند و فشار در اثر مقاومت مدار در برابر این جریان شکل می‌گیرد. بنابراین وقتی فشار کاری یک پمپ 250 بار اعلام شده، به این معناست که پمپ در شرایط مجاز خود توانایی کار در مداری با این سطح فشار را دارد.

فشار کاری در تمام مدل‌های Roquet یکسان نیست و حتی در یک گروه نیز با تغییر سایز می‌تواند کاهش پیدا کند.

فشار متناوب چیست؟

Intermittent Pressure فشاری بالاتر از فشار کاری مداوم است که فقط در بازه‌های کوتاه مجاز است.

برای مثال اگر فشار کاری مداوم یک مدل 250 بار و فشار متناوب آن 275 بار باشد، سیستم نباید به‌صورت دائمی روی 275 بار کار کند.

در طراحی و تنظیم سیستم، فشار کاری مداوم باید معیار اصلی انتخاب باشد.

فشار Peak پمپ روکت

در برخی مدل‌های سری G علاوه بر فشار کاری و فشار متناوب، مقدار Peak Pressure نیز اعلام می‌شود.

فشار Peak بالاترین فشار لحظه‌ای قابل تحمل است و ممکن است هنگام تغییر سریع بار یا شوک‌های کوتاه‌مدت هیدرولیکی ایجاد شود. این عدد به هیچ عنوان فشار مناسب برای کارکرد دائمی پمپ نیست.

فشار نامی پمپ Roquet

عبارت «فشار نامی» در بازار هیدرولیک زیاد استفاده می‌شود، اما در جداول فنی بررسی‌شده Roquet برای سری‌های موجود در این صفحه، یک مقدار مستقل و ثابت با عنوان Nominal Pressure برای تمام مدل‌ها اعلام نشده است.

به همین دلیل بهتر است عددی به‌عنوان فشار نامی به تمام پمپ‌های روکت تعمیم داده نشود. برای انتخاب دقیق، فشار کاری مداوم، فشار متناوب و در مدل‌های مربوطه فشار Peak ملاک قرار می‌گیرد.

دور مجاز پمپ Roquet

هر مدل پمپ محدوده مشخصی برای RPM دارد. افزایش دور باعث افزایش دبی می‌شود، اما نمی‌توان سرعت چرخش پمپ را بدون محدودیت افزایش داد.

حداکثر RPM با تغییر سایز پمپ متفاوت است. بنابراین هنگام اتصال پمپ به الکتروموتور یا موتور احتراقی باید دور محرک با محدوده مجاز همان کد پمپ مطابقت داشته باشد.

نوع شفت پمپ روکت

پمپ‌های Roquet فقط با یک نوع شفت تولید نمی‌شوند و بسته به سری، فلنج و پیکربندی پمپ می‌توانند شفت‌های مختلفی داشته باشند.

از جمله شفت‌های مورد استفاده در پمپ‌های Roquet می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• شفت مستقیم خارخور
• شفت مخروطی
• شفت هزارخار SAE
• شفت‌های خاص متناسب با بعضی فلنج‌ها و کاربردها

سری G تنوع بالایی در شفت دارد و در کاتالوگ آن نمونه‌هایی مانند شفت مستقیم، مخروطی اروپایی و آلمانی و هزارخارهای SAE با تعداد دندانه متفاوت دیده می‌شود.

در هنگام جایگزینی یک پمپ قدیمی، فقط یکسان بودن دبی و گروه کافی نیست؛ نوع شفت، قطر شفت، نوع خار یا هزارخار و فلنج جلوی پمپ نیز باید بررسی شوند.

جهت چرخش پمپ روکت

پمپ‌های Roquet بسته به پیکربندی می‌توانند راست‌گرد، چپ‌گرد و در برخی مدل‌ها دوطرفه یا Reversible باشند.

جهت چرخش از سمت شفت پمپ بررسی می‌شود و باید قبل از راه‌اندازی مشخص باشد. اشتباه در جهت چرخش می‌تواند باعث جابه‌جا شدن نقش پورت مکش و دهش و ایجاد مشکل در روغن‌رسانی شود.

راهنمای انتخاب پمپ Roquet

برای انتخاب پمپ مناسب بهتر است این مشخصات را به‌ترتیب بررسی کنید:

1. فشار کاری مورد نیاز سیستم
2. دبی مورد نیاز
3. حجم جابه‌جایی پمپ
4. گروه و ابعاد پمپ
5. نوع فلنج
6. نوع و قطر شفت
7. جهت چرخش
8. دور موتور محرک

اگر پمپ برای جایگزینی نمونه قبلی انتخاب می‌شود، بهترین روش این است که کد و مشخصات پمپ قبلی با مدل جدید مقایسه شود.

در طراحی یک سیستم جدید نیز مقاله انتخاب پمپ هیدرولیک مناسب می‌تواند برای مشخص کردن دبی، فشار و نوع پمپ مورد نیاز کمک کند.

نصب پمپ هیدرولیک روکت

نصب صحیح پمپ Roquet تأثیر مستقیمی بر صدا، دما و طول عمر آن دارد. پمپ باید به موتوری متصل شود که از نظر دور و توان با دبی و فشار مورد نیاز سیستم تناسب داشته باشد.

برای تعیین توان الکتروموتور بر اساس فشار و دبی می‌توانید از مقاله انتخاب موتور مناسب برای پمپ هیدرولیک استفاده کنید.

برای اتصال پمپ به الکتروموتور معمولاً از کوپلینگ و گلدانی استفاده می‌شود. یک سمت کوپلینگ روی شفت الکتروموتور و سمت دیگر روی شفت پمپ قرار می‌گیرد و گلدانی وظیفه نگه داشتن پمپ و حفظ موقعیت مناسب آن نسبت به موتور را بر عهده دارد.

Roquet اتصال مستقیم با کوپلینگ انعطاف‌پذیر را توصیه می‌کند تا مقدار کمی حرکت شعاعی و محوری امکان‌پذیر باشد و ارتعاشات موتور مستقیماً به پمپ منتقل نشوند.

هنگام نصب این موارد را بررسی کنید:

• قبل از روشن کردن موتور، جهت چرخش پمپ را کنترل کنید.
• پورت مکش و دهش را متناسب با جهت گردش متصل کنید.
• شفت موتور و پمپ باید تا حد ممکن هم‌محور باشند.
• کوپلینگ باید دقیقاً متناسب با نوع و قطر شفت انتخاب شود.
• به شفت پمپ نیروی جانبی یا محوری غیرمجاز وارد نشود.
• مسیر مکش کوتاه و دارای قطر مناسب باشد.
• طبق توصیه Roquet، افت فشار مسیر مکش نباید از حدود 0.3 بار بیشتر شود.
• قبل از اولین استارت مطمئن شوید روغن به ورودی پمپ رسیده و پمپ خشک کار نمی‌کند.
• راه‌اندازی اولیه بهتر است با بار و فشار پایین انجام شود.
• بعد از روشن شدن، نشتی، صدای غیرعادی، جهت چرخش و گرم شدن پمپ بررسی شود.
• فشار سیستم به‌تدریج افزایش داده شود و از فشار کاری مجاز همان مدل تجاوز نکند.

پمپ روکت برای چه سیستم‌هایی مناسب است؟

پمپ‌های Roquet در پاورپک‌های صنعتی، ماشین‌آلات تولیدی، تجهیزات جابه‌جایی، ماشین‌آلات متحرک و بسیاری از سیستم‌هایی که به پمپ دنده‌ای خارجی نیاز دارند قابل استفاده هستند.

با این حال انتخاب برند اولین مرحله نیست. ابتدا باید مشخص شود سیستم به چه نوع پمپ هیدرولیک نیاز دارد و سپس در صورت مناسب بودن پمپ دنده‌ای، مدل و سایز Roquet انتخاب شود.

پمپ روکت یا آرافن؟

Roquet و پمپ آرافن هر دو از پمپ‌های دنده‌ای موجود در بازار ایران هستند، اما از نظر قیمت و سطح کیفی در یک رده قرار نمی‌گیرند.

پمپ آرافن گزینه اقتصادی‌تری است و قیمت پایین‌تری نسبت به Roquet دارد. این پمپ برای بسیاری از سیستم‌های عمومی و کاربردهایی که هزینه خرید اهمیت بیشتری دارد می‌تواند انتخاب مناسبی باشد.

در مقابل، Roquet از نظر کیفیت ساخت، دقت تولید و دوام کلی در سطح بالاتری قرار می‌گیرد و آرافن از نظر کیفیت در رده پایین‌تری نسبت به Roquet قرار دارد. به همین دلیل برای دستگاه‌های صنعتی با ساعت کار بالا یا سیستم‌هایی که توقف دستگاه هزینه زیادی ایجاد می‌کند، معمولاً Roquet انتخاب مطمئن‌تری است.

البته برای جایگزینی این دو برند فقط دبی مشابه کافی نیست و گروه، فشار، نوع شفت، فلنج، جهت چرخش و ابعاد نصب نیز باید با دستگاه مطابقت داشته باشند.

نگهداری از پمپ Roquet

کیفیت بالای پمپ به‌تنهایی تضمین‌کننده طول عمر آن نیست. آلودگی روغن، مکش نامناسب، ورود هوا، ویسکوزیته نامناسب، افزایش بیش از حد دما و کارکرد بالاتر از فشار مجاز می‌توانند باعث کاهش عمر پمپ شوند.

برای نگهداری بهتر:

• از روغن هیدرولیک مناسب استفاده کنید.
• روغن و مخزن را تمیز نگه دارید.
• از فیلتر مناسب در سیستم استفاده کنید.
• مسیر مکش را از نظر گرفتگی بررسی کنید.
• سطح روغن مخزن را کنترل کنید تا پمپ هوا نکشد.
• دمای روغن را کنترل کنید.
• فشارشکن را بالاتر از فشار مجاز پمپ تنظیم نکنید.
• صدای غیرعادی پمپ را نادیده نگیرید.
• نشتی اطراف شفت و اتصالات را بررسی کنید.

اگر سیستم قبلاً عملکرد صحیح داشته ولی فشار یا توان آن کاهش پیدا کرده است، مقاله علت افت فشار پمپ هیدرولیک دلایل مهم افت عملکرد مدار را توضیح می‌دهد.

قیمت پمپ هیدرولیک روکت

قیمت پمپ Roquet به گروه، سایز، دبی و مشخصات فنی مدل بستگی دارد. پمپ‌های گروه‌های مختلف از نظر ابعاد، حجم جابه‌جایی و ظرفیت کاری متفاوت هستند و به همین دلیل اختلاف قیمت بین آنها طبیعی است.

هنگام خرید بهتر است ابتدا مدل فنی مناسب انتخاب شود و سپس قیمت همان کد بررسی شود. انتخاب یک پمپ ارزان‌تر با دبی، فشار یا مشخصات مکانیکی نامناسب می‌تواند باعث کاهش عملکرد دستگاه و حتی آسیب به پمپ یا دیگر اجزای مدار شود.

سوالات متداول پمپ هیدرولیک روکت

پمپ Roquet ساخت کجاست؟

Roquet یک شرکت اسپانیایی تولیدکننده تجهیزات هیدرولیک است که فعالیت آن در حوزه هیدرولیک از حدود سال 1950 آغاز شده است.

پمپ روکت چند گروه دارد؟

مدل‌های موجود در این دسته در چهار گروه اصلی 1، 2، 3 و 4 و سری‌های L0، G، PLA و PLC قرار دارند.

تفاوت گروه‌های پمپ روکت چیست؟

گروه‌ها از نظر ابعاد بدنه، حجم جابه‌جایی، محدوده دبی، فشار و دور مجاز با یکدیگر متفاوت هستند. شماره گروه به‌تنهایی برای انتخاب پمپ کافی نیست.

آیا تمام پمپ‌های روکت 300 بار هستند؟

خیر. فشار مجاز به مدل و سایز پمپ بستگی دارد و در بعضی سایزهای بزرگ‌تر فشار کاری مداوم کمتر است.

فشار کاری و فشار متناوب چه تفاوتی دارند؟

فشار کاری مداوم فشاری است که پمپ طبق شرایط تعیین‌شده می‌تواند به‌صورت مستمر تحمل کند؛ فشار متناوب فقط برای مدت کوتاه مجاز است.

فشار نامی پمپ روکت چقدر است؟

Roquet برای مدل‌های این صفحه یک مقدار ثابت و مشترک با عنوان فشار نامی اعلام نکرده است. برای انتخاب پمپ باید فشار کاری مداوم و فشار متناوب همان مدل بررسی شود.

نوع شفت پمپ روکت چیست؟

بسته به سری و پیکربندی، شفت‌های مستقیم خارخور، مخروطی و هزارخار SAE وجود دارند. قبل از خرید باید شفت و فلنج پمپ با دستگاه تطبیق داده شوند.

دبی مناسب پمپ Roquet چگونه انتخاب می‌شود؟

دبی بر اساس جریان مورد نیاز عملگرهای سیستم مشخص می‌شود. بعد از تعیین دبی باید فشار، دور، شفت، فلنج و جهت چرخش نیز بررسی شوند.

روکت بهتر است یا آرافن؟

از نظر کیفیت ساخت و دوام، Roquet در سطح بالاتری قرار دارد؛ آرافن گزینه اقتصادی‌تر و ارزان‌تری است و برای کاربردهای عمومی می‌تواند انتخاب مناسبی باشد.